Make your own free website on Tripod.com

WV-WORLD
the small travel info giant

Egypte
Steden en sites


ALEXANDRIA
Een Grieks cafeetje in de stad van de Helleense veldheer

Café Athineos is typisch voor Alexandria. De hoge plafonds, de indrukwekkende Griekse zuilen, de hoge ramen, de fries van dansende meisjes en de zwarte vlinderdasjes van de kelners zijn nog intact. De nissen waar prominente Alexandrijnen ooit een ogenblik van privacy hadden genoten zijn leeg, maar tieners zorgen nu voor drukte rond de nieuwe biljarttafel en zelfs de meisjes drinken bier.

Buiten, een verdieping lager, ligt de oostelijke haven, met de prachtige en nog steeds elegante ronding van de corniche en, haar zee van mensen, rijzend en dalend op de trottoirs. Vlakbij ligt een donkere steeg. Daar hebben ze enkele jaren geleden het paleis van Cleopatra teruggevonden.
In Alexandria is het onmogelijk het oude van het nieuwe te scheiden. Projectontwikkelaars, proberen het, maar telkens als ze een gebouw neerhalen, vinden de archeologen iets onder de fundamenten. Zelfs in het Athineos raken verleden en heden elkaar. Hieronder bevond zich de plaats van de tempel die Cleopatra bouwde ter ere van Marcus Antonius. De obelisken bij de tempel werden naar New York overgebracht.
Alexander de Grote bouwde de haven als poort tussen de opkomende stadstaten van Griekenland en het land van de Egyptische farao's, dat ze hadden overschaduwd. Alexandria werd een modelstad, het New York van zijn tijd, het intellectuele hart van de prechristelijke en vroegchristelijke mediterrane beschaving.
De vuurtoren was zo geavanceerd dat de Middeleeuwers dachten dat hij door genii was gebouwd. Het Mouseion (waar ons woord museum vandaan komt) en de bibliotheek herbergden de grootste denkers, onder wie Eratosthenes, die in de 3de eeuw voor onze jaartelling de diameter van de aarde, tot op zeventig kilometer na, nauwkeurig berekende.
De ondergang van de stad zou volgen door de bouw van een nieuwe, islamitische hoofdstad te bouwen: Cairo. Het christelijke Alexandria zou door verwaarlozing vervallen.


Veel rijkdom ligt in de zee begraven
Weinig steden hebben zo'n roemrijk verleden gehad en kunnen er zo weinig van laten zien. Historisch Alexandria is gauw bekeken: het museum met zijn mooie schatten, die slecht tentoongesteld zijn, zelden met uitleg. De ene zuil van de tempel van Serapis die nog overeind staat, het mooi gerestaureerde Romeinse Odeon en de catacomben, die met hun mengeling van Egyptische en Romeinse motieven de unieke combinatie van culturen symboliseren, die de ziel van Alexandria was.
Er is inderdaad meer, in de zee en onder de grond. Af en toe laat het iets van zich merken: honderd jaar geleden zakte een ezel door de grond, recht in het uitgestrekte catacombencomplex van Kom-es-Shogafa. In de j aren zeventig verdween een bruid tijdens de trouwplechtigheid door een gat in de aarde en werd nooit meer teruggezien.
De echte attracties van de klassieke stad - het graf van Alexander, de Pharos, het koninklijk paleis en het Mouseion - ontbreken nog altijd. In 1850 beweerde iemand van het Russische consulaat dat hij een onderaardse graftombe had gevonden waar een gekroonde Alexander op een troon zat, in een kristallen kooi. Sindsdien heeft een leger van befaamde archeologen daar verwoed naar gezocht, steeds zonder resultaat.


Stad van Lawrence Durell
En dan was er die Griekse kelner uit Paribus, die elk jaar tijdens zijn vakantie kwam graven. En de Griekse dame die beweerde dat ze de resten van Alexander had gevonden in een oase, honderden mijlen verder, tot bleek dat ze de inscripties fout gelezen had. Enkele jaren geleden leek dat alles te zullen veranderen, toen een Frans duikersteam in de troebele zee, buiten het Fort van Qaitbay, sfinxen ontdekte en beelden van Pharos, de vuurtoren. Men kan hier slechts enkele maanden per jaar duiken, maar ze hebben al veel naar boven gehaald. In het Odeon staan door de zee gepolijste beelden en blokken met inscripties tentoongesteld.
Alexandria is uit zijn voegen gebarsten sinds Durrells jaren veertig. De industrie en de haven hebben uitbreiding genomen, de bevolking is vervijfvoudigd en de meer dan twintig kilometer zeekust is één betonnen muur geworden, vele verdiepingen hoog en vele straten diep.
In de zomer, wanneer extra één of twee miljoen mensen aankomen die het snikhete Cairo ontvluchten, zijn de stranden zelfs om middernacht nog overvol.
Het oude Alexandria is ook de stad waar de Engelse auteur Lawrence Durell graag vertoefde. In zijn romans beschreef hij plekken als, het intussen gerenoveerde koloniale Cecil Hotel en Café Pastroudis bij Nebi Daniel Street. In El Maamoun Street, bij het oude kanaal van Cairo naar Alexandria staat nog altijd Villa Ambron waar Durell in de jaren veertig woonde.


Gepubliceerd in De Morgen




INDEX
Steden

EGYPTE
Main Page
Gepubliceerd in De Morgen